Kabotaż może być bardzo opłacalnym elementem działalności transportowej, ale tylko wtedy, gdy jest realizowany zgodnie z przepisami. Błędy w zakresie limitów przewozów, okresów karencji czy dokumentacji mogą skutkować wysokimi karami finansowymi, a w skrajnych przypadkach nawet utratą licencji wspólnotowej. Jakich zasad należy przestrzegać?
Czym jest kabotaż?
Kabotaż to wykonywanie krajowych przewozów drogowych na terenie innego państwa UE przez przewoźnika mającego siedzibę w innym kraju członkowskim. Rozwiązanie to pozwala ograniczać puste przebiegi i lepiej wykorzystywać flotę, jednak podlega ścisłym regulacjom wynikającym z Pakietu Mobilności.
Co to oznacza w praktyce? Kabotaż można wykonywać wyłącznie po wcześniejszym przewozie międzynarodowym z ładunkiem, a operacje muszą być realizowane tym samym pojazdem, który wykonał transport międzynarodowy.
Ile operacji kabotażowych można wykonać?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez przewoźników.
Po rozładunku transportu międzynarodowego przewoźnik może wykonać maksymalnie trzy operacje kabotażowe w kraju rozładunku. Wszystkie muszą zostać zakończone w ciągu 7 dni od rozładunku międzynarodowego.
Możliwy jest również tzw. kabotaż tranzytowy. W takim przypadku można wykonać jedną operację w innym państwie UE, do którego pojazd wjedzie bez ładunku. Należy jednak pamiętać, że nadal obowiązuje ogólny limit 7 dni liczony od pierwszego rozładunku międzynarodowego.
Najważniejsze limity
| Status operacyjny pojazdu i terytorium | Maksymalna liczba operacji | Limit czasowy na wykonanie | Warunek rozpoczęcia operacji | Okres karencji (Cooling-off) |
| Kraj rozładunku międzynarodowego w UE | 3 operacje kabotażowe | 7 dni od rozładunku międzynarodowego | Całkowity rozładunek transportu międzynarodowego | 4 dni od zakończenia ostatniej operacji |
| Kraj tranzytowy UE (wjazd bez ładunku) | 1 operacja na jedno państwo | 3 dni od wjazdu bez ładunku (w ramach ogólnych 7 dni) | Wjazd bez ładunku po rozładunku międzynarodowym w innym kraju | 4 dni od zakończenia operacji w tym państwie |
Czym jest okres karencji?
Wykonałeś już dozwolone operacje? To nie oznacza, że możesz od razu rozpocząć kolejne przewozy kabotażowe.
Po zakończeniu kabotażu w danym państwie obowiązuje czterodniowy okres karencji (cooling-off). W tym czasie ten sam pojazd nie może wykonywać kabotażu na terytorium tego kraju.
Warto pamiętać, że terminy liczone są w dniach kalendarzowych. Niedziele, święta czy zakazy ruchu nie wydłużają okresów przewidzianych w przepisach.
Czy ciężarówka nadal musi wracać do kraju co 8 tygodni?
Już nie.
W październiku 2024 r. Trybunał Sprawiedliwości UE uchylił obowiązek powrotu pojazdu do kraju siedziby przewoźnika co najmniej raz na 8 tygodni. Zdaniem TSUE rozwiązanie to było nieproporcjonalne i mogło prowadzić do zwiększenia liczby pustych przejazdów.
Dla przewoźników oznacza to większą elastyczność w planowaniu tras i niższe koszty eksploatacji floty.
Jakie dokumenty trzeba mieć podczas kontroli?
Co najczęściej powoduje problemy podczas kontroli drogowej? W wielu przypadkach nie są to przekroczone limity, lecz braki w dokumentacji.
Podczas kontroli przewoźnik powinien być w stanie wykazać legalność wykonywanego kabotażu. Najważniejsze dokumenty to:
- kopia licencji wspólnotowej,
- świadectwo kierowcy (jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego),
- międzynarodowy list przewozowy CMR lub eCMR,
- dokumenty dotyczące każdej operacji kabotażowej,
- dokumentacja przewozu kombinowanego (jeżeli ma zastosowanie).
Szczególną uwagę należy zwrócić na daty rozładunku, numery rejestracyjne pojazdów oraz kompletność podpisów. Nawet drobne braki mogą skutkować uznaniem przewozu za nielegalny.
Jakie grożą sankcje?
Czy jedna kontrola może zagrozić licencji wspólnotowej? Niestety tak.
Nielegalny kabotaż może skutkować:
- karami finansowymi sięgającymi kilkunastu tysięcy euro,
- zatrzymaniem lub unieruchomieniem pojazdu,
- czasowym zakazem wykonywania kabotażu,
- wszczęciem postępowania dotyczącego dobrej reputacji przedsiębiorcy.
Najpoważniejsze naruszenia są rejestrowane i przekazywane do odpowiednich organów państwa siedziby przewoźnika. W Polsce mogą one zostać wpisane do KREPTD, co może prowadzić do utraty dobrej reputacji przedsiębiorcy, a w konsekwencji nawet do zawieszenia lub cofnięcia licencji wspólnotowej.
Jak uniknąć problemów?
W praktyce warto stosować trzy proste zasady:
- Kontroluj limity 3 operacji i 7 dni.
- Pilnuj czterodniowego okresu karencji.
- Sprawdzaj komplet dokumentów przed każdym załadunkiem.
Kabotaż pozostaje ważnym narzędziem zwiększającym efektywność transportu międzynarodowego. Jednak po zmianach wprowadzonych przez Pakiet Mobilności wymaga on bardzo dokładnego planowania. Dobra organizacja i kompletna dokumentacja to najlepszy sposób na uniknięcie kar oraz ochronę licencji wspólnotowej.
